Wybory w demokracji zobowi\u0105zaniem do odpowiedzialno\u015bci<\/p>\n\n\n\n
Komunikat Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych
z okazji rocznicy og\u0142oszenia encykliki Centesimus Annus
oraz w zwi\u0105zku ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami prezydenckimi w Polsce
W encyklice Centesimus Annus, kt\u00f3r\u0105 Jan Pawe\u0142 II og\u0142osi\u0142 1 maja 1991 roku, czyli na
pocz\u0105tku transformacji spo\u0142eczno-politycznej w Polsce, Ojciec \u015awi\u0119ty ukaza\u0142 istotne
zasady funkcjonowania pa\u0144stwa demokratycznego. W kontek\u015bcie zbli\u017caj\u0105cych si\u0119
kolejnych wybor\u00f3w prezydenckich, Rada Konferencji Episkopatu Polski ds.
Spo\u0142ecznych pragnie przypomnie\u0107 nauczanie papie\u017ca Polaka zawarte w tej encyklice,
ma ono bowiem wymiar uniwersalny i wci\u0105\u017c pozostaje aktualne i zobowi\u0105zuj\u0105ce.
W encyklice tej papie\u017c podkre\u015bla: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 docenia demokracj\u0119 jako system, kt\u00f3ry
zapewnia udzia\u0142 obywateli w decyzjach politycznych\u201d i kontrolowaniu w\u0142asnych
rz\u0105d\u00f3w. Jednocze\u015bnie przestrzega, \u017ce demokracja nie mo\u017ce \u201esprzyja\u0107 powstawaniu
w\u0105skich grup kierowniczych, kt\u00f3re dla w\u0142asnych partykularnych korzy\u015bci albo dla
cel\u00f3w ideologicznych przyw\u0142aszczaj\u0105 sobie w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie\u201d. Demokracji nie
nale\u017cy redukowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie do procedur wyborczych \u2013 trzeba dostrzec i
urzeczywistnia\u0107 jej istotne strukturalne elementy (CA 46).
Zasadnicze elementy systemu demokratycznego, wed\u0142ug Jana Paw\u0142a II, to:
1. Godno\u015b\u0107 osoby ludzkiej
Pierwszym i podstawowym elementem systemu demokratycznego jest uznanie
i poszanowanie godno\u015bci ka\u017cdego cz\u0142owieka. Autentyczna demokracja, kt\u00f3ra winna
by\u0107 celem d\u0105\u017ce\u0144 politycznych \u201emo\u017cliwa jest tylko w oparciu o poprawn\u0105 koncepcj\u0119
osoby ludzkiej\u201d. Papie\u017c naucza: \u201epo\u015br\u00f3d wszystkich stworze\u0144, tylko cz\u0142owiek jest
osob\u0105, podmiotem \u015bwiadomym i wolnym, stanowi\u0105c w ten spos\u00f3b o\u015brodek i szczyt
wszystkiego, co istnieje na ziemi\u201d. Osobie ludzkiej przys\u0142uguje wi\u0119c najwy\u017cszy zakres
suwerenno\u015bci i szacunku ze wzgl\u0119du na to, kim jest. Systemy polityczne, kt\u00f3re neguj\u0105
godno\u015b\u0107 osoby, najcz\u0119\u015bciej deformuj\u0105 istot\u0119 demokracji i przyczyniaj\u0105 si\u0119 do
tworzenia wsp\u00f3\u0142czesnych totalitaryzm\u00f3w (CA 44).
2. Niezbywalne prawa cz\u0142owieka
W\u015br\u00f3d podstawowych praw cz\u0142owieka, na pierwszym miejscu papie\u017c wymienia prawo
do \u017cycia, \u201ekt\u00f3rego integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest prawo do wzrastania pod sercem matki od
chwili pocz\u0119cia\u201d. Inne wymieniane prawa to: prawo do \u017cycia w rodzinie, prawo do
pracy, prawo do wolno\u015bci religijnej i obywatelskiej. Realizacja tych praw jest mo\u017cliwa
tylko w pa\u0144stwie praworz\u0105dnym, gdzie \u201enajwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 ma prawo, a nie samowola
cz\u0142owieka\u201d. Zatem, wymogiem demokracji jest \u201ezdrowa teoria Pa\u0144stwa\u201d (CA 44, 46).
3. Wolno\u015b\u0107 i prawda<\/p>\n\n\n\n
Papie\u017c przypomina\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zabiega o uznanie i uszanowanie wolno\u015bci i prawdy.
Wolno\u015b\u0107 jest w pe\u0142ni dowarto\u015bciowana jedynie poprzez przyj\u0119cie prawdy. Wolno\u015b\u0107
bez prawdy traci swoj\u0105 tre\u015b\u0107 i prowadzi do chaosu moralnego. Taka wolno\u015b\u0107 mo\u017ce
zniszczy\u0107 ka\u017cde dobro wsp\u00f3lne i samego cz\u0142owieka. (CA 46)
Papie\u017c podkre\u015bla tak\u017ce, \u017ce podwa\u017canie roli i mocy obiektywnej prawdy mo\u017ce
skutkowa\u0107 powa\u017cnymi zagro\u017ceniami dla \u017cycia politycznego, a zatem samej
demokracji. \u201eJe\u015bli si\u0119 nie uznaje prawdy transcendentnej, triumfuje si\u0142a w\u0142adzy i ka\u017cdy
d\u0105\u017cy do maksymalnego wykorzystania dost\u0119pnych mu \u015brodk\u00f3w, do narzucenia
w\u0142asnej korzy\u015bci czy w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w, nie bacz\u0105c na prawa innych\u201d. Gdy nie uznaje
si\u0119 prawdy o cz\u0142owieku, \u201eto \u017cycie publiczne ulega wp\u0142ywom interes\u00f3w i si\u0142, a
demokracja traci sens\u201d. W\u00f3wczas cz\u0142owiek jest szanowany tylko na ile nie zagra\u017ca
egoistycznym celom innych os\u00f3b (CA 44, 46, 47).
4. Troska o warto\u015bci i dobro wsp\u00f3lne
Podstaw\u0105 systemu demokratycznego s\u0105 warto\u015bci, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z poszanowania
godno\u015bci osoby ludzkiej. Partie polityczne nie mog\u0105 stawia\u0107 siebie ponad
warto\u015bciami, nie uznaj\u0105c obiektywnego kryterium dobra i z\u0142a. W tym miejscu nale\u017cy
przypomnie\u0107 s\u0142owa papie\u017ca: \u201eHistoria uczy, i\u017c demokracja bez warto\u015bci \u0142atwo
przemienia si\u0119 w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm\u201d (CA 46).
Cz\u0142owiek przeznaczony jest do \u017cycia wsp\u00f3lnotowego. Pa\u0144stwo jako wsp\u00f3lnota ludzi,
aby mog\u0142o si\u0119 rozwija\u0107, potrzebuje odpowiednich warunk\u00f3w. Szlachetne cele winny
by\u0107 rozpatrywane i realizowane w oparciu o kryterium sprawiedliwo\u015bci, prawdy, etyki
i godno\u015bci cz\u0142owieka, a nie wed\u0142ug sprawczej i finansowej si\u0142y r\u00f3\u017cnorakich grup czy
partii (CA 46).
Bior\u0105c pod uwag\u0119 przemy\u015blenia i rady papie\u017ca Jana Paw\u0142a II, w zwi\u0105zku ze
zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami na urz\u0105d Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Rada
Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych zach\u0119ca do jak najliczniejszego w nich
udzia\u0142u tak, by w powszechny i odpowiedzialny spos\u00f3b wskaza\u0107 osob\u0119 godn\u0105 tego
politycznie wa\u017cnego stanowiska. Katolicy, a tak\u017ce inne osoby, kt\u00f3rym le\u017cy na sercu
dobro Ojczyzny, powinni w swoim akcie wyborczym kierowa\u0107 si\u0119 zasadami, kt\u00f3re
\u017cycie indywidualne i spo\u0142eczne czyni\u0105 godnym i szcz\u0119\u015bliwym. Te zasady w swoim
nauczaniu wskazywa\u0142 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II.
Pomoc\u0105 w rozeznaniu, jak g\u0142osowa\u0107, mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce przygotowane przez Rad\u0119 KEP
ds. Spo\u0142ecznych Vademecum wyborcze katolika opublikowane na stronach
Konferencji Episkopatu Polski 21 wrze\u015bnia 2023 roku:
https:\/\/episkopat.pl\/doc\/214370.vademecum-wyborcze-katolika-dokument-rady-ds-
spolecznych-kep. Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z tym dokumentem.
Przypominamy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce udzia\u0142 w wyborach jest nie tylko powinno\u015bci\u0105
obywatelsk\u0105, ale te\u017c obowi\u0105zkiem katolika i ka\u017cdego zatroskanego o dobro wsp\u00f3lne.<\/p>\n\n\n\n
Bp Marian Florczyk
Przewodnicz\u0105cy Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wybory w demokracji zobowi\u0105zaniem do odpowiedzialno\u015bci Komunikat Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznychz okazji rocznicy og\u0142oszenia encykliki Centesimus Annus oraz w zwi\u0105zku ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami prezydenckimi w Polsce W encyklice Centesimus Annus, kt\u00f3r\u0105 Jan Pawe\u0142 II og\u0142osi\u0142 1 maja 1991 roku, czyli napocz\u0105tku transformacji spo\u0142eczno-politycznej w Polsce, Ojciec \u015awi\u0119ty ukaza\u0142 istotnezasady funkcjonowania pa\u0144stwa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5316,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-8241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8241"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8242,"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8241\/revisions\/8242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafiakamionkawielka.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}